Jak kurtyny dymowe ograniczają rozprzestrzenianie dymu?

Podczas pożaru jednym z podstawowych zagrożeń w budynku jest przemieszczanie się dymu oraz gorących gazów pożarowych. Mogą one rozprzestrzeniać się pomiędzy kolejnymi częściami obiektu, utrudniając kontrolowanie sytuacji. Z tego powodu w projektach zabezpieczeń przeciwpożarowych stosuje się rozwiązania, których zadaniem jest ograniczenie przepływu dymu i skierowanie go do określonych obszarów. Jednym z takich elementów są kurtyny dymowe, pełniące funkcję przegrody wewnątrz budynku.

Kontrolowanie dymu wewnątrz obiektu

Kurtyna dymowa nie jest zwykłą osłoną oddzielającą dwa pomieszczenia. Jej zadaniem jest wpływanie na sposób przemieszczania się dymu i gorących gazów powstających podczas pożaru. Może ograniczać ich rozprzestrzenianie, pomagać w tworzeniu zbiorników dymu oraz kierować przepływ w stronę obszaru przewidzianego w projekcie zabezpieczeń budynku.

Takie rozwiązanie pozwala również opóźniać przedostawanie się dymu do sąsiednich stref oraz pustek powietrznych. Ma to znaczenie szczególnie tam, gdzie układ przestrzeni sprzyja szybkiemu przemieszczaniu się produktów spalania. Przegroda może zostać zastosowana między innymi w rejonie korytarzy, lokali sklepowych, schodów ruchomych, klatek schodowych czy szybów dźwigowych. Może także pełnić funkcję ekranu na granicy pustych przestrzeni znajdujących się wewnątrz konstrukcji obiektu.

Stała czy rolowana konstrukcja?

Sposób działania i zabudowy kurtyny powinien odpowiadać warunkom konkretnego miejsca. W ofercie Torsystem dostępne są zarówno konstrukcje stałe NSC, oznaczane jako SSB, jak i rozwiązania rolowane NSCA. Konstrukcja stała pozostaje zamontowana nieruchomo, dlatego sprawdza się w przestrzeniach, w których obecność przegrody nie koliduje z normalnym użytkowaniem obiektu.

Warianty rolowane pozwalają natomiast na rozwinięcie kurtyny w określonej sytuacji alarmowej. Producent rozróżnia modele ASB1, ASB2, ASB3 i ASB4. Poszczególne wykonania różnią się między innymi sposobem przechodzenia do pozycji pożarowej oraz wymaganiami dotyczącymi źródła energii. W zależności od wariantu kurtyna może opuszczać się grawitacyjnie albo korzystać z przewidzianego dla danego rozwiązania zasilania.

Dobór konkretnej konstrukcji nie powinien więc sprowadzać się wyłącznie do wymiarów otworu. Istotne są również sposób użytkowania przestrzeni, wymagana pozycja kurtyny podczas normalnej pracy budynku oraz sposób jej zachowania po otrzymaniu sygnału alarmowego. Właśnie w takim kontekście należy analizować kurtyny dymowe ognioodporne, uwzględniając ich rolę w całym rozwiązaniu przeznaczonym do kontroli rozprzestrzeniania się dymu.

Znaczenie materiału i klasy odporności

Element stanowiący właściwą przegrodę wykonany jest ze specjalnej elastycznej tkaniny szklanej. Dzięki temu możliwe jest tworzenie lekkich konstrukcji, które mogą być wykorzystywane zarówno w rozwiązaniach montowanych na stałe, jak i w systemach rozwijanych w sytuacji zagrożenia. Według danych producenta masa kurtyny wynosi około 0,5 kg na metr kwadratowy.

W specyfikacji Torsystem wskazane zostały klasy D 120 oraz DH 120. Producent podaje również certyfikaty CE dla oferowanych rozwiązań. Są to informacje istotne podczas dopasowywania produktu do założeń technicznych konkretnego projektu, ponieważ kurtyna stanowi część systemu bezpieczeństwa budynku, a nie niezależny element wyposażenia wybierany wyłącznie na podstawie wyglądu lub sposobu montażu.

Jak zachowuje się kurtyna w sytuacji alarmowej?

Warianty rolowane mogą przechodzić do pozycji działania po otrzymaniu sygnału alarmowego lub wyzwalającego. W zależności od konstrukcji przewidziane jest również określone zachowanie w przypadku awarii instalacji elektrycznej. W rozwiązaniach ASB1 i ASB2 kontrolowane opuszczanie odbywa się do określonego poziomu, przy zachowaniu dolnej krawędzi nie niżej niż 2,5 m nad poziomem wykończonej posadzki. Ma to znaczenie w miejscach, w których pod kurtyną znajduje się przestrzeń użytkowana przez ludzi.

Modele ASB3 i ASB4 mogą natomiast opuszczać się bez takiego ograniczenia końcowej wysokości rozwinięcia. Różnice pomiędzy wariantami pokazują, dlaczego już na etapie projektowania trzeba określić oczekiwany sposób pracy przegrody. Inne wymagania może mieć przestrzeń komunikacyjna, a inne miejsce, w którym kurtyna może zostać całkowicie rozwinięta po pojawieniu się sygnału alarmowego.

Kurtyna jako element większego systemu bezpieczeństwa

Skuteczna kontrola dymu wymaga spojrzenia na budynek jako na całość. Sama obecność kurtyny nie zastępuje projektu zabezpieczeń przeciwpożarowych. Jej położenie powinno wynikać z założonego sposobu ograniczania i kierowania dymu, podziału przestrzeni oraz współpracy z pozostałymi rozwiązaniami zastosowanymi w obiekcie. Szczególne znaczenie ma to w dużych i otwartych wnętrzach, gdzie dym może przemieszczać się na znaczne odległości.

Producent przewiduje również możliwość wykonania kurtyny z powtarzalnych modułów. Poszczególne elementy są wówczas łączone z odpowiednim zakładem, aby zachować wymaganą szczelność całej przegrody. Takie podejście pozwala dopasować konstrukcję do rozległych przestrzeni i nietypowych warunków zabudowy. W specyfikacji produktu maksymalne wymiary określono jako bez ograniczeń, co daje możliwość rozpatrywania rozwiązania także przy większych powierzchniach wymagających zabezpieczenia.

Dobór rozwiązania powinien zaczynać się od funkcji

Przy wyborze kurtyny dymowej najważniejsze jest określenie, jaką rolę ma ona pełnić w konkretnym obiekcie. Może ograniczać rozchodzenie się dymu, wydzielać jego zbiornik, kierować przepływ w wybraną stronę albo chronić sąsiednią przestrzeń przed szybkim napływem produktów spalania. Dopiero po ustaleniu tej funkcji można właściwie analizować typ konstrukcji, sposób rozwijania oraz klasę przewidzianą dla danego zastosowania.

Odpowiednio dobrana przegroda staje się więc częścią świadomie zaprojektowanego systemu kontroli dymu. Właściwy wariant powinien odpowiadać zarówno architekturze obiektu, jak i sposobowi korzystania z chronionej przestrzeni oraz scenariuszowi działania zabezpieczeń w sytuacji pożaru.